Cảnh Báo Pháp Lý

10 Bẫy Pháp Lý Phổ Biến Trong Hợp Đồng Lao Động & Thử Việc (Bộ Luật Lao Động 2019)

Ban Pháp Lý CheckHợpĐồng.vn

Chuyên gia Pháp lý Lao động

2024-03-15
7 phút đọc

Tóm tắt bài viết:

Tổng hợp 10 điều khoản bẫy nguy hiểm thường gặp nhất trong hợp đồng thử việc và hợp đồng lao động tại Việt Nam: Phạt tiền kỷ luật, giữ bằng gốc, cam kết cấm làm việc đối thủ, bồi thường đào tạo vô lý.

Khi đặt bút ký vào một bản Hợp đồng Lao động (HĐLĐ) hoặc Hợp đồng Thử việc, nhiều người lao động (NGLĐ) thường chỉ chú ý đến mức lương thực nhận mà bỏ qua các điều khoản pháp lý đính kèm.

Dưới đây là **10 bẫy pháp lý phổ biến nhất** mà người lao động thường gặp phải, kèm theo căn cứ pháp lý từ **Bộ luật Lao động 2019 (Luật số 45/2019/QH14)**.


1. Phạt tiền hoặc trừ lương thay cho xử lý kỷ luật (Trái Điều 127 BLLĐ 2019)

- Bẫy thường gặp: Điều khoản quy định *"Nếu người lao động đi trễ quá 3 lần/tháng sẽ bị phạt 500.000đ trừ trực tiếp vào lương"*, hoặc *"Làm hỏng thiết bị phạt 20% lương tháng"*. - Căn cứ pháp lý: **Điều 127 BLLĐ 2019** nghiêm cấm NSDLĐ dùng hình thức phạt tiền, cắt lương thay xử lý kỷ luật lao động. - Lời khuyên: Mọi hành vi phạt tiền cắt lương khi vi phạm nội quy đều là trái luật.


2. Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, bằng cấp (Trái Điều 17 BLLĐ 2019)

- Bẫy thường gặp: Công ty yêu cầu nộp bằng đại học gốc, CCCD gốc để "làm tài sản thế chấp" trong thời gian làm việc. - Căn cứ pháp lý: **Khoản 1 Điều 17 BLLĐ 2019** quy định NSDLĐ không được giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của NGLĐ.


3. Cam kết cấm làm việc cho đối thủ (Non-Compete Agreement - NDA)

- Bẫy thường gặp: Sau khi nghỉ việc, NGLĐ không được làm việc cho bất kỳ công ty đối thủ nào trong vòng 1-2 năm, nếu vi phạm phải bồi thường 100-500 triệu VNĐ. - Căn cứ pháp lý: Vi phạm quyền tự do lựa chọn việc làm theo **Điều 10 BLLĐ 2019** và **Hiến pháp 2013**. Ngoại trừ trường hợp bảo vệ bí mật kinh doanh/công nghệ theo thỏa thuận hợp pháp riêng.


4. Lương thử việc thấp hơn 85% mức lương chính thức (Trái Điều 26 BLLĐ 2019)

- Bẫy thường gặp: Công ty trả lương thử việc chỉ 50% - 70% mức lương vị trí. - Căn cứ pháp lý: **Điều 26 BLLĐ 2019** quy định: *"Lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó."*


5. Thời gian thử việc kéo dài quá quy định (Trái Điều 25 BLLĐ 2019)

- Bẫy thường gặp: Thử việc 3-6 tháng cho vị trí nhân viên hành chính/sales, hoặc yêu cầu "gia hạn thử việc thêm 1 tháng". - Căn cứ pháp lý: - Tối đa **60 ngày** đối với công việc có chức danh cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên. - Tối đa **30 ngày** đối với công việc có trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật. - Không được thử việc quá 1 lần cho một công việc.


6. Bồi thường chi phí đào tạo vô căn cứ (Trái Điều 62 BLLĐ 2019)

- Bẫy thường gặp: Yêu cầu bồi thường 50-100 triệu "chi phí đào tạo nội bộ" nếu nghỉ việc trước 2 năm, nhưng thực tế công ty không hề cử đi học khóa đào tạo có chứng chỉ hay hợp đồng đào tạo riêng. - Căn cứ pháp lý: **Điều 62 BLLĐ 2019** quy định chi phí đào tạo phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và hợp đồng đào tạo nghề rõ ràng.


7. Không đóng Bảo hiểm Xã hội (BHXH) hoặc gộp BHXH vào lương

- Bẫy thường gặp: Công ty ghi *"Lương đã bao gồm BHXH, NGLĐ tự đóng"* hoặc *"Không tham gia BHXH trong 1 năm đầu"*. - Căn cứ pháp lý: Tham gia BHXH bắt buộc là nghĩa vụ pháp lý của NSDLĐ và NGLĐ khi ký HĐLĐ từ 1 tháng trở lên (Luật BHXH 2014).


8. Điều khoản đơn phương chấm dứt hợp đồng vô lý

- Bẫy thường gặp: Công ty có quyền sa thải hoặc chấm dứt hợp đồng báo trước chỉ 1 ngày, nhưng NGLĐ nghỉ việc phải báo trước 60 ngày. - Căn cứ pháp lý: Thời hạn báo trước khi đơn phương chấm dứt HĐLĐ phải tuân thủ **Điều 35 & Điều 36 BLLĐ 2019** (30 ngày đối với HĐ xác định thời hạn, 45 ngày đối với HĐ không xác định thời hạn).


9. Thỏa thuận "Lương Net" nhưng khai thấp lương với cơ quan thuế & BHXH

- Bẫy thường gặp: Hợp đồng chỉ ghi mức lương cơ bản tối thiểu vùng để đóng BHXH, phần còn lại trả dưới dạng "Phụ cấp không chịu thuế" không rõ ràng. - Con dao 2 lưỡi: Khi xảy ra tranh chấp hoặc trợ cấp thất nghiệp, thai sản, NGLĐ chỉ được hưởng dựa trên mức lương ghi trên hợp đồng.


10. Không có Phụ lục mô tả công việc (JD) rõ ràng

- Bẫy thường gặp: Ghi chung chung *"Làm theo sự phân công của Ban Giám đốc"*, dẫn đến việc công ty giao việc vượt quá chuyên môn, tăng giờ làm không trợ cấp.


Làm sao để phát hiện 100% bẫy hợp đồng trong 5 giây?

Thay vì tự đọc hàng chục trang pháp lý phức tạp, bạn chỉ cần tải file hợp đồng lên **CheckHợpĐồng.vn**. Trợ lý AI chuyên biệt sẽ: - Quét và phát hiện toàn bộ các điều khoản rủi ro theo **Bộ luật Lao động 2019**. - Đánh giá mức độ nguy hiểm (Đỏ - Vàng - Xanh). - Tạo sẵn **Kịch bản đàm phán gửi HR** thân thiện hoặc chính thức chỉ với 1 cú click!
Công Cụ AI Thẩm Định Hợp Đồng

Phát hiện bẫy hợp đồng của bạn ngay bây giờ

Chỉ 9.000đ — Quét sạch rủi ro phạt tiền, cam kết cấm đối thủ và tạo sẵn kịch bản đàm phán HR trong 5 giây.

Check Hợp Đồng 9k

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Phạt tiền khi vi phạm hợp đồng thử việc có hợp pháp không?

Hoàn toàn không hợp pháp. Theo Điều 127 Bộ luật Lao động 2019, việc phạt tiền hoặc cắt trừ lương thay cho xử lý kỷ luật lao động là hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối.

Lương thử việc tối thiểu phải đạt bao nhiêu %?

Theo Điều 26 BLLĐ 2019, tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng tối thiểu phải bằng 85% mức lương của công việc đó.